नेपाल सरकारले नेपालका पाँच विकास क्षेत्रमध्ये प्रत्येक क्षेत्रमा पशु स्वास्थ्य प्रणालीलाई सुदृढ बनाउन तथा पशु चिकित्सा निदान सेवाको गुणस्तर सुधार गर्न क्षेत्रीय पशु चिकित्सा प्रयोगशालाहरू स्थापना गरेको थियो। यो प्रयोगशाला पनि तत्कालीन नेपालको पूर्वाञ्चल विकास क्षेत्रमा स्थापना गरिएका त्यस्ता प्रयोगशालामध्ये एक हो।

पशु चिकित्सा प्रयोगशाला (VL), विराटनगर, प्रदेश–१ को मोरङ जिल्लास्थित विराटनगर महानगरपालिका–१३ मा अवस्थित क्षेत्रीय प्रयोगशाला हो। यस प्रयोगशालाको संस्थागत संरचना आर्थिक वर्ष २०४५/०४६ (सन् १९८८/१९८९) मा स्थापना गरिएको थियो। तर पर्याप्त जनशक्ति, आवश्यक उपकरण तथा संगठनात्मक संरचनामा बारम्बार हुने परिवर्तनका कारण यसले उद्देश्यअनुसार प्रभावकारी रूपमा कार्य गर्न सकेन।

आर्थिक वर्ष २०४८/०४९ देखि यस प्रयोगशालाले क्षेत्रीय पशु चिकित्सा प्रयोगशाला (RVL) का रूपमा छुट्टै पहिचान प्राप्त गर्‍यो, जसमा निश्चित भूमिका, उद्देश्य, जनशक्ति, व्यवस्थापन सामग्री तथा आर्थिक सहयोगको व्यवस्था गरिएको थियो। RVL को कार्यक्षेत्र तत्कालीन पूर्वाञ्चल विकास क्षेत्रका सबै १६ जिल्लाहरू थिए।

नेपालमा संघीय संरचना लागू भएपछि देशलाई प्रशासनिक रूपमा ७ प्रदेश, ७७ जिल्ला तथा ७५३ स्थानीय तहमा विभाजन गरियो। यो प्रयोगशाला संघीय सरकारअन्तर्गत केन्द्रीय पशु चिकित्सा प्रयोगशालाको मातहतमा रहे तापनि हाल प्रदेश–१ को प्रादेशिक सन्दर्भ प्रयोगशालाका रूपमा कार्यरत छ। यसको कार्यक्षेत्र प्रदेश–१ का सबै १४ जिल्लाहरूमा फैलिएको छ।

यसका अतिरिक्त, प्रयोगशालाले हाल पनि प्रदेश–२ का दुई जिल्ला (सप्तरी र सिराहा) मा सेवा प्रदान गरिरहेको छ। प्रयोगशालाले प्रयोगशाला भ्रमण गर्ने व्यक्तिगत किसानहरूलाई प्रयोगशाला परीक्षण सेवा उपलब्ध गराउनुका साथै प्रदेश–१ का प्रदेश तथा स्थानीय सरकारअन्तर्गतका पशु सेवा र पशुपालन सम्बन्धी संस्थाहरूलाई संस्थागत प्रयोगशाला सेवा प्रदान गर्दै आएको छ।

यस प्रयोगशालाले विभिन्न प्रकारका प्रयोगशाला निदान सेवाहरू, रोग पहिचान तथा अनुसन्धानमा सहयोग, रोग प्रकोपका घटनाहरूमा सहभागिता तथा अन्य प्राविधिक पशु चिकित्सकीय र प्रयोगशाला सम्बन्धी सेवाहरू प्रदान गर्दै आएको छ।